خودروهای تولید داخل پیش از ورود به بازار در چارچوب مجموعه‌ای از الزامات قانونی و فنی قرار می‌گیرند و نهادهایی از جمله سازمان ملی استاندارد، دستگاه‌های مسئول شماره‌گذاری و سایر مراجع ذی‌ربط بر انطباق آنها با الزامات مربوط نظارت دارند.

بنابراین خودرویی که مجوزهای لازم را دریافت کرده و امکان شماره‌گذاری و تردد قانونی پیدا کرده است، دست‌کم از منظر مراجع رسمی، واجد حداقل الزامات لازم برای عرضه و تردد شناخته شده است.

به گزارش خودرونامه، البته دریافت مجوز و تأیید استاندارد به این معنا نیست که یک خودرو از کیفیت مطلوب، فناوری روز یا استانداردهای برتر جهانی برخوردار است. میان «دارا بودن حداقل الزامات قانونی» و «کیفیت مطلوب» تفاوت مهمی وجود دارد. یک خودرو می‌تواند مجوز تولید و شماره‌گذاری داشته باشد، اما در مصرف سوخت، دوام، ایمنی، آلایندگی، کیفیت مونتاژ یا رضایت مشتری نسبت به محصولات رقیب عملکرد ضعیف‌تری نشان دهد.

از همین رو، تعبیر کلی «خودروی بی‌کیفیت» بدون مشخص‌کردن معیار، ابهام‌آفرین است. اگر منظور مصرف بالای سوخت است، دقیق‌تر است گفته شود «خودروی پرمصرف»؛ اگر مسئله ایمنی است، باید شاخص یا مستند ایمنی ذکر شود؛ اگر ایراد به کیفیت مونتاژ، دوام قطعات یا میزان خرابی است، بهتر است همان شاخص مشخص و قابل سنجش مورد اشاره قرار گیرد.

این پرسش نیز متوجه نظام نظارتی است: اگر خودرویی واقعاً فاقد الزامات لازم برای تولید و تردد است، چگونه از مراحل تأیید، تولید و شماره‌گذاری عبور کرده است؟ و اگر الزامات رسمی را رعایت کرده، اطلاق کلی «بی‌کیفیت» به آن بدون توضیح معیار و مستند، دست‌کم از منظر کارشناسی نیازمند توضیح بیشتری است.

بنابراین نقد صنعت خودرو زمانی دقیق‌تر و قابل دفاع‌تر خواهد بود که به‌جای برچسب کلی «بی‌کیفیت»، درباره شاخص‌های مشخص و قابل اندازه‌گیری مانند مصرف سوخت، ایمنی، آلایندگی، دوام، خرابی و کیفیت مونتاژ صحبت شود.

▫️پی‌نوشت: چند روز پیش، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی، در اظهاراتی انتقادی درباره صنعت خودرو، به‌کرات از تعبیر «خودروی بی‌کیفیت» برای توصیف خودروهای تولید داخل استفاده کرده بود.