به گزارش خودرونامه به نقل از خبرگزاری تسنیم، اکبر رنجبرزاده، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، در تشریح وضعیت صنعت خودرو اعلام کرد که در شرایط فعلی حدود ۳۰۰ هزار دستگاه خودرو کمبود وجود دارد و این موضوع یکی از عوامل افزایش قیمت در بازار است.
رنجبرزاده همچنین با اشاره به تأخیر در تحویل خودروها گفت خودروسازان در برخی موارد، خودروهای ثبت‌نام‌شده را شش ماه و حتی یک سال پس از ثبت‌نام تحویل می‌دهند. به گفته او، شرایط فعلی برای خودروسازان دشوار و برای مصرف‌کنندگان دشوارتر شده و افزایش تولید و تحویل به‌موقع باید در دستور کار قرار گیرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که آمار عملکرد نیمه نخست سال نیز از عقب‌نشینی عرضه در بخش بزرگی از صنعت خودرو حکایت دارد. فروش ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو در شش ماه نخست ۱۴۰۵ با افت ۲۹.۳ درصدی به ۲۷۰ هزار و ۷۴۴ دستگاه رسیده و تولید این سه شرکت نیز با کاهش ۳۱ درصدی، ۲۸۰ هزار و ۲۷۷ دستگاه ثبت شده است.
در میان این سه خودروساز، افت فروش پارس‌خودرو شدیدتر بوده و به ۶۰.۴ درصد رسیده است. فروش سایپا نیز ۳۳.۸ درصد و ایران‌خودرو ۲۴ درصد کاهش داشته است. در برخی محصولات نیز افت فروش بسیار بیشتر بوده؛ فروش هایما ۷۵.۵ درصد و Q200 پارس‌خودرو ۷۰.۴ درصد کاهش داشته است.
البته شهریورماه نشانه‌هایی از بهبود کوتاه‌مدت عرضه را نشان داد. فروش سه خودروساز بزرگ نسبت به مردادماه حدود ۱۷ درصد افزایش یافت و تولید نیز حدود ۷۵ درصد رشد کرد. با این حال، این رشد ماهانه هنوز نتوانسته افت سنگین نیمه نخست سال را جبران کند و برای ارزیابی پایداری آن به عملکرد ماه‌های بعد نیاز است.
کمبود خودرو فقط مسئله تولید نیست
در نشست کمیسیون صنایع و معادن مجلس، نمایندگان علاوه بر تولید، موضوع تأخیر در تحویل، نحوه پیش‌فروش، تخصیص ارز و واردات خودرو را نیز از عوامل اثرگذار بر وضعیت فعلی بازار دانستند.
یکی از محورهای مورد تأکید نمایندگان، فاصله میان سیاست‌های اعلام‌شده برای واردات خودرو و اجرای آن بود. اکبر رنجبرزاده اعلام کرد که با وجود پیش‌بینی ۲ میلیارد دلار ارز برای واردات خودرو در قانون، از نظر او هنوز تخصیص مورد انتظار در این بخش انجام نشده است.
از سوی دیگر، محدودیت‌های ارزی و ثبت سفارش، تنها متوجه خودروهای وارداتی نیست و در بخش مونتاژ نیز تأمین قطعات به یکی از محدودیت‌های تولید تبدیل شده است. به این ترتیب، عرضه خودرو در بازار تنها به میزان تولید خودروسازان داخلی وابسته نیست و واردات و تولید خودروهای مونتاژی نیز در حجم عرضه نهایی نقش دارند.
فاصله عرضه و تقاضا چه اثری بر قیمت دارد؟
عدد ۳۰۰ هزار دستگاه اعلام‌شده از سوی نماینده مجلس، بدون ارائه جزئیات درباره دوره زمانی محاسبه، نوع خودرو و حجم تقاضای مبنا، به‌تنهایی نمی‌تواند اندازه دقیق شکاف بازار را مشخص کند. با این حال، افت تولید و فروش خودروسازان بزرگ نشان می‌دهد سمت عرضه در نیمه نخست سال با محدودیت جدی مواجه بوده است.
در چنین شرایطی، اگر واردات نتواند بخشی از کاهش عرضه داخلی را جبران کند و تولید نیز به سطح سال گذشته بازنگردد، فشار عرضه می‌تواند یکی از متغیرهای مهم بازار خودرو در نیمه دوم سال باقی بماند.
در کنار عرضه، نرخ ارز، هزینه تولید، قیمت‌گذاری و میزان تقاضای مؤثر نیز بر قیمت خودرو اثر می‌گذارند؛ بنابراین کاهش فاصله ۳۰۰ هزار دستگاهی، در صورت تأیید و تداوم، نیازمند افزایش واقعی عرضه در کنار تعیین تکلیف سایر متغیرهای بازار است.
