آمارهای محیط‌زیست قم از تردد حدود ۴۰۰ هزار خودرو و ۴۰۰ هزار موتورسیکلت در استان حکایت دارد؛ بخش عمده این ناوگان فرسوده است و در روزهای سرد، سهم مهمی در آلودگی هوا دارد. خودرونامه: هم‌زمان با آغاز فصل سرما و افزایش احتمال وارونگی دما، سهم خودروها و موتورسیکلت‌های فرسوده در آلودگی هوای قم بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است؛ به‌طوری‌که بر اساس سیاهه انتشار آلودگی هوا، بیش از ۸۰ درصد بار آلودگی زمستانی این کلان‌شهر به تردد وسایل نقلیه و منابع مرتبط با حمل‌ونقل نسبت داده می‌شود.
به گزارش خودرونامه به نقل از ایرنا، مریم محمدی با اشاره به وضعیت ناوگان حمل‌ونقل قم اعلام کرده است که در سطح استان حدود ۴۰۰ هزار خودرو و نزدیک به ۴۰۰ هزار موتورسیکلت تردد می‌کنند. بر اساس آمار پلیس راهور، بیش از ۷۵ درصد خودروها و بیش از ۸۰ درصد موتورسیکلت‌های فعال در این شهر فرسوده هستند.
به گفته کارشناسان فنی محیط‌زیست، یک خودروی فرسوده به‌طور متوسط دو تا چهار برابر خودروی نو با استانداردهای روز سوخت مصرف می‌کند. این میزان مصرف، در کنار تعداد بالای وسایل نقلیه فرسوده، فشار قابل‌توجهی بر کیفیت هوای شهر وارد می‌کند.
معاینه فنی؛ راهکار موقت در برابر ناوگان فرسوده
بر اساس گزارش‌های نظارتی، پلیس راهور استان قم در سال گذشته حدود ۱۲۰ هزار راننده را به دلیل نداشتن معاینه فنی جریمه کرده است. با این حال، موضوع فرسودگی ناوگان همچنان پابرجاست و اجرای معاینه فنی به‌تنهایی نمی‌تواند جایگزین نوسازی و اسقاط خودروهای فرسوده شود.
آمار اسقاط نیز از فاصله قابل‌توجه میان نیاز استان و عملکرد طرح‌های نوسازی حکایت دارد. از سال ۱۳۹۳ تاکنون تنها ۱۲ هزار دستگاه خودرو در قم اسقاط شده‌اند؛ این در حالی است که بنا بر اعلام گزارش، حدود ۳۰۰ هزار خودرو در استان نیازمند نوسازی هستند.
صرفه‌جویی سوخت با اسقاط خودروهای فرسوده
در سطح کشور، سال گذشته ۶۸۰ هزار دستگاه خودرو اسقاط شده است. برآوردهای اعلام‌شده نشان می‌دهد این اقدام حدود دو میلیارد لیتر صرفه‌جویی در مصرف بنزین به همراه داشته است. همچنین با در نظر گرفتن انتشار حدود ۲.۳ کیلوگرم دی‌اکسید کربن به ازای مصرف هر لیتر بنزین، اسقاط این خودروها از انتشار حدود ۴.۶ میلیون تن دی‌اکسید کربن جلوگیری کرده است.
آلودگی زمستانی فقط به خودروها محدود نیست
گزارش ایرنا، مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری و همچنین فعالیت واحدهای صنعتی را از دیگر عوامل مؤثر بر وضعیت آلودگی زمستانی قم معرفی می‌کند. بر اساس این گزارش، تنظیم دمای منازل در محدوده ۱۸ تا ۲۱ درجه سانتی‌گراد و بهینه‌سازی موتورخانه‌ها می‌تواند به کاهش مصرف انرژی کمک کند.
استان قم همچنین بیش از سه‌هزار و ۸۰۰ واحد صنعتی دارد که به گفته مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان، بخش عمده آن‌ها در چارچوب ضوابط فعالیت می‌کنند و تعداد محدودی از واحدهای دارای آلودگی حاد تحت پیگرد قرار گرفته‌اند.
توسعه حمل‌ونقل عمومی، برقی‌سازی ناوگان، گسترش کمربند سبز و انتقال بخشی از بار جاده‌ای به شبکه ریلی نیز از راهکارهای ساختاری مطرح‌شده برای کاهش آلودگی هوای قم است. در این میان، تکمیل اتصال ریلی شهرک صنعتی شکوهیه به شبکه سراسری می‌تواند بخشی از تردد کامیون‌های سنگین در مسیرهای شهری و ورودی‌های قم را کاهش دهد.
